Jęczmień ozimy Sandra – dwurzędowa odmiana pastewna, którą sieje pół Polski
Sandra to dwurzędowa, pastewna odmiana jęczmienia ozimego hodowli I.G. Pflanzenzucht, sprzedawana jako kwalifikowany materiał siewny C1 zaprawiony Vibrance Gold w worku 25 kg. Sandra jest odmianą pastewną, a nie browarną. Ziarno Sandry trafia na paszę własną oraz na sprzedaż jako jęczmień paszowy oraz konsumpcyjny. Sandra jest formą ozimą i wymaga siewu jesiennego.
Sandra została zarejestrowana w 2010 roku w Niemczech przez Bundessortenamt (BSA). Odmiana ma zatem kilkunastoletnią historię uprawy w polskich warunkach. Sandra jest wyborem sprawdzonym, a nie nowością rynkową. Kilkanaście sezonów w produkcji oznacza znaną reakcję odmiany na stanowisko, termin siewu i przebieg zimy. Pozostałe gatunki na siew jesienny zebrano w kategorii nasiona zbóż ozimych.
Dlaczego dwurzędowa Sandra plonuje jak odmiany wielorzędowe i hybrydowe?
Sandra kompensuje mniejszą liczbę ziaren w kłosie bardzo wysokim krzewieniem oraz dłuższym nalewaniem ziarna, wynikającym z wcześniejszego kłoszenia. Kłos dwurzędowy zawiera mniej ziaren niż kłos wielorzędowy. Odmiany dwurzędowe startują więc w plonowaniu z deficytem liczby ziaren na kłosie. Sandra odrabia ten deficyt dwiema dźwigniami plonu: liczbą kłosów na jednostce powierzchni oraz masą pojedynczego ziarniaka.
Wcześniejsze kłoszenie i dłuższe nalewanie ziarna
Sandra kłosi się wcześniej niż odmiany porównawcze, przez co nalewanie ziarna trwa dłużej, a ziarniak osiąga wyższą masę. Wcześniejsze kłoszenie przesuwa początek nalewania ziarna na wcześniejszy termin. Dłuższe okno nalewania daje roślinie więcej dni na wypełnienie ziarniaka. Więcej dni nalewania przekłada się na wyższą masę tysiąca ziaren. Wyższa masa ziarniaka wyrównuje deficyt liczby ziaren wynikający z dwurzędowej budowy kłosa. Bardzo wysokie krzewienie Sandry dokłada do tego drugą składową plonu, czyli obsadę kłosów na metrze kwadratowym.
Wysoki plon bez wybujałego łanu
Wysoka produktywność Sandry nie przekłada się na wybujały łan – rośliny osiągają około 90 cm, a odporność na wyleganie jest wysoka. Hodowca opisuje rośliny Sandry jako średniej wysokości, a odporność na wyleganie jako bardzo dobrą. Umiarkowana wysokość źdźbła ogranicza ryzyko wylegania w łanie o dużej obsadzie kłosów. Stabilność łanu utrzymuje się do końca wegetacji, co ułatwia zbiór kombajnem. Przy uprawie bardzo intensywnej producent zaleca kontrolę wysokości łanu. W takich warunkach wystarcza jeden pełny zabieg regulatorem wzrostu.
Wyniki w doświadczeniach BSA i potencjał plonowania
Sandra otrzymała w doświadczeniach BSA 2011 ocenę plonowania 8 punktów w skali dziewięciostopniowej. Ocena 8 punktów plasuje odmianę w górnej części skali Bundessortenamt. W doświadczeniach BSA 2012–2014 plon Sandry porównano z odmianami wielorzędowymi Lomerit, Souleyka i Fridericus. W doświadczeniu BSA 2014 punktem odniesienia były odmiany hybrydowe Zzoom, SY Leoo, Hobbit, Trooper i Wootan. Zestawienie dwurzędowej Sandry z odmianami wielorzędowymi i hybrydowymi jest właściwym kluczem oceny tej odmiany. Hodowca podaje potencjał plonotwórczy ziarna do 11,2 t/ha (Günzburg 2023, poziom agrotechniki a2).
Parametry odmiany Sandra – dane hodowcy
Sandra ma dwurzędową formę kłosa, bardzo wysokie krzewienie, wysokość roślin około 90 cm, wysoką odporność na wyleganie, niższe wymagania stanowiskowe i pastewny kierunek użytkowania. Poniższa tabela zestawia komplet parametrów odmiany razem ze źródłem każdej wartości. Dwie wartości w tabeli pochodzą z różnych źródeł i różnią się między sobą. Rozbieżność dotyczy masy tysiąca ziaren i jest wyjaśniona pod tabelą.
Tabela 1. Kluczowe parametry rolnicze odmiany jęczmień ozimy Sandra
| Cecha | Wartość |
| Forma kłosa | dwurzędowa |
| Kierunek użytkowania | pastewny |
| Hodowca | I.G. Pflanzenzucht (Niemcy); polski serwis odmianowy: IGP Polska sp. z o.o. sp. k. |
| Krzewienie | bardzo wysokie |
| Wysokość roślin | ok. 90 cm |
| Odporność na wyleganie | wysoka |
| Wymagania stanowiskowe | niższe |
| MTZ | ok. 60 g |
| Potencjał plonotwórczy ziarna | do 11,2 t/ha (poziom a2) |
| Regulacja wzrostu | przy uprawie bardzo intensywnej wystarcza jeden pełny zabieg |
Odporność Sandry na choroby – gdzie jest mocna, a gdzie wymaga uwagi?
Sandra ma bardzo wysoką odporność na mączniaka prawdziwego oraz wysoką odporność na plamistość siatkową i rynchosporiozę. Słabszym punktem profilu są rdze – odporność na rdzę jęczmienia i rdzę źdźbłową jest średnia. Profil odporności odmiany decyduje o tym, pod który patogen planujesz ochronę fungicydową.
Tabela 2. Profil odporności biologicznej odmiany jęczmień ozimy Sandra
| Choroba / czynnik | Poziom odporności | Co to znaczy w polu |
| Mączniak prawdziwy | bardzo wysoka | najmocniejszy punkt profilu — presja mączniaka rzadko będzie czynnikiem decydującym o zabiegu |
| Plamistość siatkowa | wysoka | drugi filar profilu — razem z mączniakiem obniża presję chorób liściowych w łanie |
| Rynchosporioza | wysoka | odmiana bezpieczna w rejonach o dużej liczbie dni z opadem wiosną |
| Rdza jęczmienia | średnia | najsłabszy punkt — planować lustracje i ochronę fungicydową pod ten patogen |
| Rdza źdźbłowa | średnia | jak wyżej; w latach o ciepłej, wilgotnej wiośnie ryzyko rośnie |
Mocne strony: mączniak, plamistość siatkowa, rynchosporioza
Kompleks mączniaka prawdziwego i plamistości siatkowej jest najmocniejszą częścią profilu odporności Sandry. Odporność Sandry na mączniaka prawdziwego hodowca ocenia jako bardzo wysoką. Odporność na plamistość siatkową, czyli chorobę powodowaną przez Pyrenophora teres, jest wysoka. Wysoka odporność na rynchosporiozę czyni Sandrę bezpieczniejszym wyborem w rejonach o dużej liczbie dni z opadem wiosną. Trzy wysokie oceny w kompleksie chorób liściowych zmniejszają presję na wczesny zabieg fungicydowy. Decyzję o zabiegu podejmij mimo to po lustracji konkretnej plantacji.
Słabszy punkt: rdze
Rdza jęczmienia i rdza źdźbłowa są najsłabszymi ogniwami profilu odporności Sandry – obie oceniono na poziom średni. Ocena średnia oznacza, że rdze mogą stać się czynnikiem decydującym o zabiegu fungicydowym. Ryzyko porażenia rośnie w latach o ciepłej i wilgotnej wiośnie. Lustracje plantacji prowadź od fazy strzelania w źdźbło. Program fungicydowy planuj pod rdze, a nie pod mączniaka. Terminy zabiegów wyznaczaj według faz BBCH oraz oznaczeń T1 i T2. Dobór konkretnego środka ochrony ustal na podstawie jego etykiety oraz zaleceń doradcy.
Stanowisko, termin siewu i norma wysiewu jęczmienia ozimego Sandra
Sandra ma niższe wymagania stanowiskowe i nadaje się do uprawy na wszystkich typach gleb, z uwzględnieniem gleb bardziej przepuszczalnych. Niższe wymagania stanowiskowe poszerzają listę pól, na których odmiana Sandra ma sens ekonomiczny. Dobra zimotrwałość i tolerancja okresowych niedoborów opadów domykają ten obraz.
Na jakie gleby nadaje się Sandra?
Sandra sprawdza się na wszystkich typach gleb, także na glebach przepuszczalnych, ponieważ stawia niższe wymagania stanowiskowe. Gleby przepuszczalne szybciej tracą wodę z profilu. Sandra dobrze znosi okresowe niedobory opadów, co ma znaczenie właśnie na takich stanowiskach. Bardzo wysokie krzewienie pozwala odmianie zbudować pełną obsadę kłosów również na stanowisku lżejszym. Na glebach żyźniejszych odmiana wykorzystuje pełnię potencjału plonotwórczego.
Jaka jest zalecana norma wysiewu dla odmiany jęczmień ozimy Sandra?
Zalecana norma wysiewu dla odmiany jęczmień ozimy Sandra wynosi od 250 do 370 ziaren/m² w zależności od planowanego terminu siewu.
Z uwagi na bardzo wysoką zdolność krzewienia własnego, odmiana ta pozwala na optymalizację ilości zużycia materiału siewnego na hektar. Precyzyjne dawkowanie nasion zapobiega nadmiernemu zagęszczeniu łanu, zapewniając odpowiednią przewietrzność i światło:
- termin wczesny: 250–280 ziaren/m²,
- termin optymalny: 290–320 ziaren/m²,
- termin lekko opóźniony: 330–370 ziaren/m².
„Ze względu na wybitną zdolność tworzenia pędów kłosonośnych, jęczmień ozimy Sandra nie wymaga zagęszczania siewu. Nadmierna obsada w terminie optymalnym może prowadzić do niepotrzebnej konkurencji między roślinami." – Bogdan Zieliński, Menadżer Działu Nasiennego
Zimotrwałość i uprawa w trudniejszych rejonach
Zimotrwałość Sandry jest dobra w grupie jęczmienia, co predestynuje odmianę do uprawy we wszystkich rejonach kraju. Dobra zimotrwałość w tej grupie jest więc realnym kryterium doboru odmiany. W rejonach o mniej pewnym przebiegu zimy przezimowanie wspiera dobre rozkrzewienie roślin jesienią. Rozkrzewienie zapewnia siew w terminie wczesnym lub optymalnym.
Jęczmień ozimy schodzi z pola najwcześniej spośród zbóż. Wczesny zbiór daje czas na staranne przygotowanie stanowiska pod następną uprawę. Po Sandrze wysiejesz nasiona rzepaku ozimego w optymalnym terminie agrotechnicznym. Stanowisko pod wczesny siew jęczmienia przygotuj tak, aby rośliny zdążyły się rozkrzewić przed zimą. Przedplon dobierz z uwzględnieniem terminu jego zejścia z pola.
Co dokładnie kupujesz: materiał siewny C1 zaprawiony Vibrance Gold, worek 25 kg
Kupujesz kwalifikowany materiał siewny kategorii C1 w worku 25 kg, zaprawiony fabrycznie zaprawą Vibrance Gold. Materiał siewny jest gotowy do siewu w dniu dostawy. Zaprawianie we własnym zakresie nie jest potrzebne. Trzy poniższe akapity wyjaśniają kategorię C1, sens fabrycznego zaprawienia oraz produkty uzupełniające zamówienie.
Co oznacza kategoria C1?
C1 to kwalifikowany materiał siewny pierwszego rozmnożenia – z potwierdzonym pochodzeniem odmianowym oraz znaną zdrowotnością i siłą kiełkowania. Kwalifikacja C1 potwierdza tożsamość odmianową każdej partii ziarna. Kwalifikacja obejmuje również czystość i zdolność kiełkowania materiału. Ziarno z własnego rozmnożenia takich potwierdzeń nie ma. Przy ziarnie z własnego rozmnożenia rolnik sam ponosi ryzyko obniżonej siły kiełkowania.
Dlaczego materiał jest zaprawiony fabrycznie?
Fabryczne zaprawienie daje jednorodne pokrycie ziarniaka i ochronę od momentu siewu, bez organizowania osobnej usługi zaprawiania. Zaprawianie fabryczne wykonuje producent materiału siewnego w warunkach kontrolowanych. Jednorodne pokrycie ziarniaka jest trudne do uzyskania w zaprawiarce gospodarskiej. Kupujący, którzy zaprawiają własny materiał, znajdą produkt zaprawa Vibrance Gold na osobnej karcie.
Najczęstsze pytania o jęczmień ozimy Sandra
Sandra to odmiana pastewna i dwurzędowa, zarejestrowana w Niemczech w 2010 roku, dostępna w sklepie Agrii jako materiał C1 w worku 25 kg. Poniższe odpowiedzi obejmują termin siewu, normę wysiewu, wymagania glebowe i zimotrwałość odmiany. Wartości liczbowe normy wysiewu pozostają w polu „Parametry” tej karty oraz w ulotce producenta.
Kiedy siać jęczmień ozimy Sandra?
Sandrę siejesz jesienią w jednym z trzech terminów: wczesnym, optymalnym lub lekko opóźnionym. Każdy z tych terminów ma własną normę wysiewu podaną w tabeli „Parametry” na tej karcie. Wcześniejszy siew daje roślinom pełny okres krzewienia przed zimą.
Ile jęczmienia Sandra na hektar?
Norma wysiewu Sandry zależy od terminu siewu, a wartości liczbowe podaje tabela „Parametry” oraz ulotka producenta. Reguła jest stała: im później siew, tym gęściej. Opóźniony siew skraca jesienne krzewienie, więc obsadę trzeba zbudować liczbą wysianych ziaren.
Jakie są wymagania glebowe jęczmienia ozimego Sandra?
Sandra ma niższe wymagania stanowiskowe i nadaje się na wszystkie typy gleb, także bardziej przepuszczalne. Odmiana dobrze znosi okresowe niedobory opadów. Bardzo wysokie krzewienie pomaga zbudować pełną obsadę kłosów również na stanowisku lżejszym.
Czy Sandra to odmiana browarna?
Sandra nie jest odmianą browarną — kierunek użytkowania odmiany Sandra jest pastewny. Ziarno Sandry idzie na paszę oraz na sprzedaż jako jęczmień paszowy oraz kunsumpcyjny. Kupujący jęczmień na słód powinien wybrać odmianę browarną.
Czy Sandra dobrze zimuje?
Zimotrwałość Sandry jest dobra w grupie jęczmienia. Ten poziom zimotrwałości predestynuje odmianę do uprawy we wszystkich rejonach kraju. Przezimowanie wspiera dobre rozkrzewienie roślin przed zimą.
Czy nasiona są już zaprawione?
Tak – materiał siewny Sandry jest zaprawiony fabrycznie zaprawą Vibrance Gold. Worek 25 kg nie wymaga zaprawiania we własnym zakresie. Zaprawę do własnego materiału siewnego kupisz osobno w kategorii zapraw nasiennych.
Jaka jest masa tysiąca ziaren (MTZ), którą osiąga jęczmień ozimy Sandra?
Masa tysiąca ziaren odmiany wynosi średnio około 60 g, co plasuje ją w ścisłej czołówce odmian dwurzędowych pod względem dorodności ziarna.
Jakie jest plonowanie odmiany jęczmień ozimy Sandra na tle odmian wielorzędowych?
W niezależnych badaniach BSA jęczmień ozimy Sandra uzyskuje wyniki plonowania na poziomie odmian wielorzędowych i hybrydowych, zachowując jednocześnie wyższą jakość technologiczną ziarna.